«رئال مادرید با مدیریت پرز، باشگاهی پولدار اما زیان‌ده»

مرجع خبری رئال مادرید: پدرو موراتا خبرنگار مارکا در گزارشی مفصل به بحران مالی رئال مادرید اشاره کرده است:

رئال مادرید باشگاهی ثروتمند است، اما هر سال زیان می‌دهد و این روند در پنج فصل اخیر هم ادامه داشته است. این موضوع کمتر مطرح می‌شود، اما واقعیت دارد. این باشگاه در شرایطی قرار گرفته که کسری سالانه‌اش، حتی با وجود فروش بازیکنان، بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون یورو نوسان دارد. اگر از ابزارهای مالی خاص استفاده نکند، هر فصل با زیان مواجه خواهد شد. در این زمینه وضعیتش شبیه بارسلوناست. در پایان به اعداد و ارقام آن اشاره خواهد شد.

برای درک بهتر می‌توان از یک مثال ساده استفاده کرد: فرض کنید خانواده‌ای ثروتمند سالانه ۵۰۰ هزار یورو درآمد دارد (معادل رئال مادرید با درآمد ۱٬۱۹۳ میلیون یورویی). این خانواده صاحب یک عمارت بزرگ است (برنابئو) که آن را با هزینه سنگین و به‌صورت لوکس بازسازی کرده است. برای تأمین هزینه این بازسازی که از کنترل خارج شده، ۳۰ درصد از بخشی از این عمارت را برای ۲۰ سال به دیگری واگذار کرده تا فضاهای جدید را اجاره دهد و در عوض ۳۶۰ هزار یورو اضافی دریافت کند (معادل قرارداد با سیکسث استریت و ۳۶۰ میلیون یورو).

این خانواده زندگی مرفهی دارد، اما با وجود درآمد سالانه ۵۰۰ هزار یورو، تقریباً سالی ۶۰۰ هزار یورو خرج می‌کند. به همین دلیل، هر سال مجبور است یک ترفند مالی به کار بگیرد: مثلاً بخشی از زمین خود را اجاره دهد (فروش پیشاپیش صندلی‌های VIP) یا هر چهار سال یک بار خانه را برای مدتی اجاره دهد (جام جهانی باشگاه‌ها) تا آن ۱۰۰ هزار یورویی که هر سال از دست می‌دهد را جبران کند.

در بلندمدت، آیا این وضعیت می‌تواند مشکل‌ساز شود؟ این مثال خانوادگی برای توضیح این است که رئال مادرید نیز وارد چرخه زیان سالانه شده است. مشابه بسیاری از باشگاه‌های کوچک‌تر، این وضعیت به نوعی عادی شده، اما با درآمدهای عملیاتی عادی باشگاه، پایدار نیست.

در عین حال، هیچ‌کس نمی‌تواند قدرت اقتصادی بسیار بالای رئال مادرید را انکار کند. این باشگاه از قوی‌ترین و خوش‌حساب‌ترین باشگاه‌های جهان است؛ شاید حتی در کنار بایرن مونیخ، منچسترسیتی و پاری سن ژرمن، جزو باثبات‌ترین‌ها باشد، با این تفاوت مهم که درآمدهای سیتی و پی‌اس‌جی تا حد زیادی متورم و خارج از منطق بازار است، زیرا از طریق اسپانسرهایی تأمین می‌شود که عملاً وابسته به دولت‌های قطر و امارات هستند؛ به بیان دیگر، این دولت‌ها از طریق برندهای متعلق به خودشان، هر مقدار پولی که بخواهند به این باشگاه‌ها تزریق می‌کنند.

در روزهای اخیر، بسیار درباره درآمد ۱٬۱۹۳ میلیون یورویی فصل ۲۵–۲۰۲۴ و بودجه ۱٬۲۴۸ میلیون یورویی فصل ۲۶–۲۰۲۵ صحبت شده است. این ارقام چشمگیر هستند و جای هیچ ایرادی باقی نمی‌گذارند. به‌ویژه وقتی بدانیم که ارزش خالص دارایی‌های رئال مادرید ۵۹۸ میلیون یورو است؛ عددی که با بارسلونا که سرمایه خالصش منفی ۱۵۳ میلیون یوروست، قابل مقایسه نیست. سرمایه خالص را می‌توان شاخص سلامت مالی باشگاه در سال‌های اخیر دانست؛ یعنی تفاضل دارایی‌ها و بدهی‌ها، به زبان ساده‌تر: آنچه داری، منهای آنچه بدهکاری.

برای نمونه، رئال مادرید در فصل گذشته ۲۵–۲۰۲۴ حدود ۶۰ میلیون یورو بیشتر از رقم پیش‌بینی‌شده درآمد داشت که خود نشانه‌ای آشکار از مدیریت خوب آن است. برای فصل جاری نیز این رقم حدود ۶۴ میلیون یورو افزایش یافته است. با این حال، یک واقعیت مهم وجود دارد که کمتر کسی به آن اشاره می‌کند؛ واقعیتی که هم در فصل گذشته و هم در فصل جاری مشترک است: رئال مادرید همچنان زیان‌ده است. درآمدهای عملیاتی معمولی باشگاه برای پوشش دادن همه هزینه‌ها کافی نیست. این موضوع در ظاهر برای باشگاهی که همه چیز در آن ایده‌آل به نظر می‌رسد، عجیب است.

برای روشن شدن موضوع، یک محاسبه ساده ارائه می‌شود.

در فصل ۲۵–۲۰۲۴:

نتیجه نهایی پس از کسر مالیات: مثبت ۲۴٫۳ میلیون یورو (و قبل از مالیات: ۳۱ میلیون یورو).

اما برای رسیدن به این سود، رئال مادرید ناچار به استفاده از سه منبع درآمدی فوق‌العاده و غیرعادی شده است؛ چیزی که بارسلونا به آن «اهرم» می‌گوید و رئال مادرید نیز عملاً از همان روش بهره می‌برد.

۱. اهرم فروش صندلی‌های VIP برای دومین فصل پیاپی.

می‌دانیم که در فصل ۲۴–۲۰۲۳ این رقم ۷۵ میلیون یورو بوده است، اما در صورت‌های مالی فصل ۲۵–۲۰۲۴ مشخص نشده که دقیقاً چه مبلغی از این محل کسب شده است. همچنین در اسناد مربوط به فصل ۲۶–۲۰۲۵ اشاره شده که این رقم «مشابه فصل ۲۴–۲۰۲۳» خواهد بود، یعنی حدود ۷۰ میلیون یورو.

از آنجا که رئال مادرید عدد دقیق را اعلام نکرده، برای یک برآورد محتاطانه، عدد ۴۰ میلیون یورو را در نظر می‌گیریم. عجیب است که باشگاهی مثل رئال مادرید، با آن دقت و سختگیری‌ای که در مطالبه شفافیت از دیگران دارد، خودش این «اهرم‌ها» را به‌روشنی توضیح نمی‌دهد. در عمل، آنچه فروخته می‌شود، پرداخت پیشاپیش ۲۵ یا ۳۰ ساله بهای یک صندلی VIP یا باکس اختصاصی نیست، بلکه تضمین حق تمدید آن در این بازه زمانی است؛ اما خریدار باز هم باید هزینه استفاده از آن را جداگانه بپردازد. این سازوکار پیچیده است و شفاف‌سازی آن ضروری به نظر می‌رسد. اگر چیزی برای پنهان کردن وجود ندارد، چرا باشگاه در گزارش مالی خود به‌روشنی مشخص نمی‌کند:

– چه تعداد صندلی VIP یا حق استفاده خصوصی فروخته شده است؟

– به چه کسانی؟

– با چه قیمتی؟

– برای چند سال؟

۲. جام جهانی باشگاه‌ها، که یک رویداد استثنایی و چهار سال یک‌بار است.

از مجموع ۸۴ میلیون یورویی که باشگاه از این رقابت‌ها به دست آورد، ۴۲٫۲ میلیون یورو به حساب فصل ۲۵–۲۰۲۴ منظور شده است.

۳. فروش بازیکنان.

این بخش درآمدی معمول‌تر محسوب می‌شود و رئال مادرید از این محل، ۳۲ میلیون یورو سود خالص کسب کرد (۴۲ میلیون قبل از مالیات). با این حال، رئال مادرید باشگاهی نیست که برای بستن تراز مالی خود مجبور به فروش بازیکنان شود.

اگر فقط دو «اهرم» اول را در نظر بگیریم، مجموع درآمد فوق‌العاده به ۸۲ میلیون یورو می‌رسد.

حال اگر سود ۳۱ میلیون یورویی پیش از مالیات را در نظر بگیریم و این ۸۲ میلیون را از آن کسر کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که باشگاه در شرایط عادی، بدون این اهرم‌ها، ۵۱ میلیون یورو زیان می‌داد (بدون احتساب درآمد حاصل از فروش بازیکنان).

اگر حتی فروش بازیکنان را هم در نظر نگیریم، میزان زیان به ۵۱ بعلاوه ۴۲، یعنی ۹۳ میلیون یورو می‌رسید.

فصل ۲۶–۲۰۲۵

رئال مادرید برای این فصل، سودی معادل ۱۰٫۱ میلیون یورو پس از کسر مالیات (و ۱۵ میلیون یورو پیش از مالیات، طبق بودجه رسمی باشگاه) پیش‌بینی کرده است.

اما در این سال مالی نیز بار دیگر از همان «اهرم‌ها» استفاده می‌شود، زیرا اگر این منابع نباشند، با وجود رقم رکوردشکن درآمد ۱٬۲۴۸ میلیون یورویی، باشگاه باز هم وارد زیان خواهد شد.

این اهرم‌ها کدام‌اند؟

۱. رئال مادرید بار دیگر حقوق بهره‌برداری از صندلی‌های VIP را فروخته است.

یک بار دیگر هم رقم دقیق را اعلام نکرده است. چرا چنین ابهامی در مورد فروش پیشاپیش بخشی از دارایی خود وجود دارد؟ تنها چیزی که گفته، این است که رقم فروش مشابه فصل ۲۴–۲۰۲۳ است؛ فصلی که در آن، فروش پیشاپیش صندلی‌های VIP معادل ۷۵ میلیون یورو بود. بنابراین می‌توان رقم را حدود ۷۰ میلیون یورو برآورد کرد.

۲. بخش دوم درآمد جام جهانی باشگاه‌ها: ۳۸ میلیون یورو دیگر.

باشگاه این درآمد را بین دو سال مالی تقسیم کرده است، چون این رقابت‌ها از ۱۵ ژوئن تا ۱۵ ژوئیه برگزار شد و سال مالی باشگاه در ۳۰ ژوئن به پایان می‌رسد.

۳. فروش بازیکنان به ارزش ۵۳٫۴ میلیون یورو.

بنابراین، رئال مادرید بدون استفاده از این اهرم‌ها بار دیگر زیان‌ده خواهد بود. تفاوت آن با بارسلونا این است که رئال مادرید واقعاً می‌تواند این اهرم‌ها را عملی کرده و پول آن را دریافت کند.

اگر فروش صندلی‌های VIP و درآمد فوق‌العاده بخش دوم جام جهانی باشگاه‌ها را کنار بگذاریم، رئال مادرید در این فصل ۹۳ میلیون یورو زیان خواهد داد.

محاسبه به این صورت است:

۷۰ میلیون از صندلی‌های VIP + ۳۸ میلیون از جام جهانی باشگاه‌ها = ۱۰۸ میلیون

۱۰۸ منهای ۱۵ میلیون سود پیش‌بینی‌شده = منفی ۹۳ میلیون یورو.

و اگر آن ۵۳٫۴ میلیون یورو حاصل از فروش بازیکنان هم در کار نباشد، زیان باشگاه بیشتر خواهد شد و رقم آن به منفی ۱۴۶٫۴ میلیون یورو پیش از مالیات می‌رسد.

یعنی همان ۹۳ میلیون زیان، به اضافه ۵۳٫۴ میلیون درآمد حاصل از فروش بازیکنان که اگر حذف شود، زیان به ۱۴۶٫۴ میلیون یورو خواهد رسید؛ آن هم بدون فروش صندلی‌های VIP، بدون جام جهانی باشگاه‌ها و بدون فروش بازیکنان.

باید توجه داشت که جام جهانی باشگاه‌ها هر چهار سال یک‌بار برگزار می‌شود، نه هر سال، و همچنین منطقی نیست و نباید هر فصل (و حالا برای سومین سال پیاپی) باشگاه مجبور شود بخش‌هایی از دارایی آینده خود، مثل صندلی‌های VIP، را پیشاپیش بفروشد تا کسری عملیاتی خود را پوشش دهد.

آیا این رکوردهای درآمدی یا افزایش درآمد ناشی از بازسازی برنابئو واقعاً در داشتن تیمی بهتر یا افزایش هزینه برای تقویت ترکیب اثرگذار بوده است؟

واقعیت این است که هزینه تیم اصلی در چهار فصل اخیر ۱۰۴ میلیون یورو افزایش یافته است (از ۴۵۴ میلیون در فصل ۲۳–۲۰۲۲ به ۵۵۸ میلیون در فصل ۲۶–۲۰۲۵). یعنی باشگاه واقعاً برای خرید بازیکن و نگه‌داری ترکیبش بیشتر هزینه می‌کند.

اما این افزایش هزینه برای تقویت تیم، ناشی از بازسازی برنابئو نیست، بلکه از این موارد آمده است:

۱. جام جهانی باشگاه‌ها (هر چهار سال یک‌بار): ۴۲ میلیون در یک فصل و ۳۸ میلیون در فصل دیگر.

۲. فروش «اهرم»‌های مرتبط با صندلی‌های VIP در سه فصل پیاپی: حدود ۱۸۵ میلیون یورو در مجموع، با میانگین ۶۲ میلیون یورو در هر فصل.

وقتی این اهرم‌ها دیگر وجود نداشته باشند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟

این‌ها داده‌های مربوط به هزینه صرفاً تیم اول رئال مادرید در چهار فصل اخیر است (حقوق + استهلاک قراردادها):

فصل ۲۳–۲۰۲۲: ۴۵۴ (۳۱۵ حقوق + ۱۳۹ استهلاک)

فصل ۲۴–۲۰۲۳: ۴۸۱ (۳۵۷ حقوق + ۱۲۴ استهلاک)

فصل ۲۵–۲۰۲۴: ۴۶۵ (۳۴۹ حقوق + ۱۱۶ استهلاک)

فصل ۲۶–۲۰۲۵: ۵۵۸ (۳۹۸ حقوق + ۱۶۰ استهلاک)

در مقایسه با فصل گذشته (۴۶۵)، در فصل جاری (۵۵۸) افزایش ۹۳ میلیون یورویی وجود دارد که شامل ۴۹ میلیون افزایش حقوق و ۴۴ میلیون افزایش در بخش استهلاک است.

این افزایش عمدتاً ناشی از استهلاک سالانه انتقال‌های جدید و افزایش دستمزد بازیکنانی چون:

• ماستانتونو (۶۳ میلیون + حقوق سالانه)
• کارراس (۵۰ میلیون + حقوق سالانه)
• هویسن (۶۰ میلیون + حقوق سالانه)

آیا برنابئوی بازسازی‌شده پول بیشتری برای تیم فراهم می‌کند؟

هزینه بازسازی برنابئو سالانه ۶۴ میلیون یورو در بودجه رئال مادرید ایجاد می‌کند:

۳۷ میلیون هزینه مالی + ۲۷ میلیون استهلاک (از مجموع هزینه ۱٬۳۶۲ میلیون طی ۵۰ سال).

اکنون برنابئو به‌طور کامل به بهره‌برداری رسیده است (به‌جز کنسرت‌ها و پارکینگ که هنوز مجوز نگرفته‌اند).

احتمالاً هدف فلورنتینو این بوده که درآمد اضافی ناشی از بازسازی، به‌مراتب بیش از این هزینه سالانه ۶۴ میلیون باشد. مثلاً اگر باشگاه سالانه ۱۵۰ میلیون درآمد بیشتر کسب کند، آن‌گاه تفاوت ۸۶ میلیونی می‌توانست صرف تقویت تیم شود.

اما در واقعیت، این افزایش ۹۳ میلیون یورویی در هزینه تیم، یا حتی پوشش ندادن زیان‌ها، فعلاً از درآمدزایی برنابئو حاصل نشده است، بلکه نتیجه این موارد است:

• درآمد فیفا از جام جهانی باشگاه‌ها (تقسیم‌شده در دو فصل)
• اهرم فروش صندلی‌های VIP در هر فصل

به همین دلیل، باید به چند بخش از هزینه‌های کلان باشگاه توجه کرد؛ هزینه‌هایی که عملاً امکان خرج شدن برای تیم یا خرید بازیکن را ندارند:

بودجه

فصل ۲۵–۲۰۲۴ | فصل ۲۶–۲۰۲۵

تدارکات: ۸۸ | ۸۰

پرسنل ورزشی خارج از تیم اول: ۷۴ | ۷۴ (تخمینی)

(بسکتبال، تیم زنان، تیم دوم و رده‌های پایه)

پرسنل غیرورزشی: ۹۰ | ۹۰ (تخمینی)

هزینه‌های عملیاتی و سایر: ۴۷۵ | ۴۸۹

جمع کل: ۷۲۷ | ۷۳۳

این ما را به یک نتیجه مهم می‌رساند:

بیش از نیمی از کل هزینه‌های رئال مادرید (حدود ۵۵٪) مربوط به بخش‌هایی غیر از تیم اول رئال مادرید، تیم دوم، تیم زنان و تیم بسکتبال است. توضیح آن در فصل ۲۵–۲۰۲۴ به این شکل است:

کل هزینه‌ها: ۱٬۱۹۳ میلیون یورو

• تیم اول: ۴۶۵ (۳۴۹ حقوق + ۱۱۶ استهلاک خرید بازیکنان)
• تیم دوم، تیم زنان و بسکتبال: ۷۴٫۲ میلیون یورو
  مجموع هزینه تیم‌های ورزشی: ۵۳۹٫۲ میلیون

کل هزینه‌ها ۱٬۱۹۳ منهای ۵۳۹٫۲ = ۶۵۳٫۸ میلیون یورو

یعنی ۶۵۳٫۸ میلیون، معادل ۵۴٫۷٪ از کل هزینه‌های باشگاه است.

طبق بودجه فصل ۲۶–۲۰۲۵ نیز همین روند ادامه دارد.

دو برابر شدن هزینه برنابئو… و حتی بیشتر: از ۵۷۵ به ۱٬۳۶۲

در اینجا حتی وارد این بحث نشده‌ام که هزینه اولیه بازسازی ۵۷۵ میلیون یورو بود، اما طبق اعلام خود باشگاه به ۱٬۳۶۲ میلیون رسیده و اکنون بدهی ورزشگاه ۱٬۱۳۱ میلیون یورو است.

من این را نگران‌کننده نمی‌دانم، چون رئال مادرید توان پرداخت آن را دارد، اما پروژه به‌وضوح از کنترل خارج شده است.

یک ورزشگاه بزرگ که با وجود درآمدزایی بالا، نتوانسته آن جهش لازم را برای انتقال این درآمد به تقویت ترکیب تیم ایجاد کند.

درآمد برنابئو به موازات هزینه تیم اول رشد نکرده است.

و رئال مادرید یک باشگاه فوتبال است، نه شرکت ساختمانی مثل ACS یا ACCIONA. هدف اصلی آن از داشتن یک استادیوم بهتر، باید این باشد که بتواند هر سال تیمی قوی‌تر بسازد.

نتیجه‌گیری‌ها:

۱. رئال مادرید به سوپرلیگ یا یک جام جهانی باشگاه‌ها به‌صورت سالانه نیاز دارد، نه هر چهار سال یک‌بار، زیرا باشگاه وارد چرخه زیان‌های تکرارشونده شده است.

این باشگاه هر سال ناچار است از یک ترفند یا «اهرم» مالی استفاده کند تا در ترازنامه رسمی زیان ثبت نکند؛ مانند جام جهانی باشگاه‌ها یا فروش صندلی‌های VIP و موارد مشابه. یادآوری می‌کنم که در فصل ۲۳–۲۰۲۲، رئال مادرید یک اهرم بسیار بزرگ به ارزش ۳۶۰ میلیون یورو فعال کرد و در مقابل، ۳۰ درصد از بهره‌برداری از کسب‌وکارهای جدید برنابئو را به مدت ۲۰ سال واگذار کرد.

۲. وقتی باشگاهی که شرکت سهامی نیست، به این فکر می‌افتد که بدون تبدیل شدن به شرکت سهامی خاص، با واگذاری ۱۰ درصد از ارزش فرضی باشگاه بتواند یک میلیارد یورو جذب کند، این نشانه آن است که در شرایط فعلی از نظر نقدینگی با محدودیت مواجه است و احتمال می‌دهد در آینده هم همین وضعیت ادامه داشته باشد. یعنی فلورنتینو، که با خودش صادق است، می‌داند آنچه در این متن نوشته شده، بازتاب واقعیت است.

رئال مادرید جام‌ها را می‌برد، همیشه در بالاترین سطح حضور دارد، باشگاهی قدرتمند و مایه حسادت دیگران است و در مدیریت اقتصادی، نهایت مسئولیت‌پذیری را دارد. مقایسه سلامت مالی آن با بارسلونا به نفع رئال مادرید است و از این نظر قابل قیاس نیستند. بارسلونا توان ایجاد درآمدی مشابه رئال مادرید را دارد، اما تفاوت اصلی در شیوه مدیریت پول است. درآمدهای باشگاه هر سال افزایش یافته و همه این‌ها تحت رهبری مدیریتی مسئولانه و بسیار کارآمد فلورنتینو پرز حاصل شده است، که باشگاهی سیاه و سفید را به یک ساختار تمام‌رنگی و مدرن «تکنیکالر اولترا اچ‌دی» تبدیل کرد. همه این‌ها درست است و باید گفته شود.

اما اینکه باشگاه علی‌رغم ثروتمند بودن، زیان‌ده است، و بدون این اهرم‌ها حتی به حداقل سود هم نمی‌رسد، و همچنین نکات مطرح‌شده در بندهای ۱ و ۲ هم واقعیت دارند و باید آن‌ها را هم گفت؛ بدون ترس پنهان و با احترام به واقعیت.

یادداشت پایانی: رئال مادرید و بارسلونا بدون استفاده از اهرم‌ها، سالانه متحمل زیان‌های سنگینی می‌شوند.

در پایان، اشاره می‌کنم که در مقاله‌ای که هفتم سپتامبر منتشر کرده بودم، نشان داده‌ام اگر در پنج فصل اخیر رئال مادرید و بارسلونا از این «اهرم‌ها» استفاده نکرده بودند، رئال مادرید بیش از ۳۰۰ میلیون یورو و بارسلونا بیش از ۶۰۰ میلیون یورو ضرر می‌کردند.