رئال و مشکلی به نام خط هافبک

رئال و مشکلی به نام خط هافبک

(ببخشید ولی لازمه قبلاش یه سری توضیحات بدم، که تقریبا ارتباطی با موضوع
اصلی ندارد!)
{ رئال مادرید، تیمی کهکشانی که به واسطه قدرت مالی شگرف خود، بهترین
بازیکنان دنیا را در خود جای داده است. با این حال اما نسبت به هزینه
صورت گرفته برای خرید بازیکن و جام‌های کسب شده، هیچ تناسبی برقرار نیست.
وقتی در جولای سال 2000 پرز با وعده‌های انتخاباتی اغواکننده بر مسند
ریاست رئال تکیه زد، بسیاری از هوادارن دورانی حتی پرشکوه‌تر از گذشته را
تصور می‌کردند. قهرمانی در جام باشگاه‌های اروپا در فصل 2001-2002،
قهرمانی در لالیگا و در عین حال فوتبال زیبایی که تیم دلبوسکه ارائه
می‌داد، بر دلخوشی هوادان بیشتر می‌افزود. اما درست از همین‌جا بود که
سنگ‌بنای ناکامی‌های رئال گذاشته شد. از این دوره به بعد رئال گرفتار
مشکلی شد که باید آن را دیکتاتوری پرز نامید. پرز در عین ناباوری دلبوسکه
که قهرمانی نهم در اروپا را به ارمغان آورده بود، از کار برکنار کرد.
تصمیمی بسیار بحث برانگیز که اتفاقات 3 سال بعد، به خوبی نادرست بودن آن
را نشان داد! حتی با انتخاب مجدد او در سال 2009 بر راست باشگاه، و صرف
هزینه‌های گزاف برای خرید بازیکن (بیش از 1 میلیارد یورو) باز دوران
ناموفقی در رئال داشته است. (از سال 2000 بارسلونا  7 قهرمانی لالیگا، 6
قهرمانی کوپا و 4 قهرمانی اروپا به دست آورده، و در مقابل رئال 5 قهرمانی
لالیگا، 2 قهرمانی کوپا و 2 قهرمانی اروپا)!
اما مشکل رئال با مدیریت پرز چیست؟ در فلسفه تیم داری فلورنتینو پرز، اصل
اول نه فوتبال، بلکه موفقیت اقتصادی و وجهه جهانی باشگاه مطرح است. به
عبارت دیگر از نگاه پرز موفقیت در فوتبال به واسطه موفقیت در مسائل
اقتصادی؛ و موفقیت در اقتصاد نیز به واسطه موفقیت در جهانی شدن باشگاه به
دست می‌آید. تا اینجای داستان چندان نمی‌توان بر او ایراد گرفت و حتی
می‌توان با او موافق بود که برای داشتن باشگاهی در سطح اول جهان، باید
پشتوانه مالی قدرتمندی داشت. نمونه بارز آن بایرن مونیخ است. مشکل اما در
این است که اقتصاد فدای فوتبال نشود. اقتصاد شکوفای باشگاه باید در خدمت
فوتبال باشد و نه بالعکس. در واقع پرز از اسم و رسم رئال برای شکوفا کردن
مسائل مالی باشگاه استفاده می‌کند. و دقیقا همین مشکل گریبان‌گیر رئال
شده است. این مشکل با اخراج خورخه والدانو مدیر ورزشی اسبق رئال و تصدی
پست او توسط پرز، بیش از پیش و به شکلی بسیار جدی به رئال لطمه زده است.
پست مدیر ورزشی با توجه به حساسیتی که بر روی آن است، و نقش مهمی که بر
عهده دارد، یکی از ارکان اصلی موفقیت هر باشگاهی است. و به همین دلیل در
اکثر باشگاه‌های بزرگ اروپا از بازیکنان قدیمی و بزرگ فوتبال برای این
پست استفاده می‌شود. اما در رئال این پست را پرز بر عهده دارد، که جوکی
خنده‌دار و در عین حال تاسف‌آور است. از آنجا که مدیر ورزشی نقش مدیریت
در خریدها و بررسی نیازهای تیم در خطوط مختلف زمین را بر عهده دارد،
مشخصا باید فردی فوتبالی و با دیدی حرفه‌ای به فوتبال باشد تا بتواند
نیازهای تیم در پست‌های مختلف را به خوبی شناسایی کند، و با توجه به سبک
فوتبالی تیم و باشگاه، بازیکنی متناسب و کارآمد را برای خرید معرفی کند.
چنین فردی با این مشخصات را هنگامی که با شخصیت پرز مقایسه کنیم، به عمق
فاجعه پی می‌بریم. }
مشخصا اصلی‌ترین دلیل موفقیت یک تیم، وجود ساختاری منسجم و هماهنگ از
درون دروازه تا مهاجم نوک می‌باشد. اگر تیم فوتبال را به یک ماشین تشبیه
کنیم، بدون تردید خط هافبک تیم نقش موتور محرکه را ایفا می‌کند. هرگونه
مشکل در این زمینه، حرکت و کارایی تیم را با مشکل اساسی روبرو می‌کند. در
تیم رئال این مشکل خود را در دو سه سال گذشته به وضوح نمایانده است. با
اخراج والدانو از سمت مدیر ورزشی تیم، عملا خریدهای رئال نه با توجه به
نیازهای تیم، بلکه صرفا بر اساس اسم و رسم بازیکن و داشتن چهره تبلیغاتی
صورت گرفته است. در این نوع خریدها، مسائل تبلیغاتی اصلی‌ترین عامل بوده
است. خرید بازیکنانی نظیر بیل، خامس از این نوع می‌باشند. نگاه به
بازیکنان بر این اساس است که کدام یک صرفه تبلیغاتی بیشتری دارد! به همین
خاطر بیشتر خریدها در زمینه خط حمله صورت گرفته است، که به خاطر گل زدن
محبوبیت بیشتر و در نتیجه برد تبلیغاتی بیشتری دارد.
این نوع نگاه به خرید بازیکن، به نظر من اصلی‌ترین مشکل رئال می‌باشد. در
تیم رئال هر مربی باید بر اساس بازیکنانی که مدیر مستبد آن خریداری
می‌کند، تیم را شکل دهد و از خود قدرتی در زمینه خرید بازیکن ندارد. به
طور مثال هم آنچلوتی و هم بنیتز در آغز کار سعی زیاد برای خرید مهاجم
داشتند که عملا در مقابل پرز نتوانستند کاری از پیش ببرند. مشکل اساسی
این است که مربی تیم باید بر اساس بازیکنانی که دارد، به تیم شکل دهد و
ساختار تیمی ایجاد کند، نه بر اساس ساختار تیمی به جذب بازیکن مورد نظر
خود بپردازد. این مشکل در خط هافبک رئال بیش از هر قسمت دیگری بارز و
مشخص است. هرگاه با دیدی حرفه‌ای به ترکیب رئال در خط هافبک نگاه کنیم،
متوجه مشکلی اساسی در تیم خواهیم شد. مشکلی که کرویف به خوبی آن را نشان
داده بود. رئال در میانه میدان تنها یک هافبک واقعی دارد؛ مودریچ!!!
(لطفا جبهه نگیریم. درست است که کرویف یک بارسلونایی است و قاعدتا با او
مشکل داریم، ولی حق با اوست!
در خط هافبک رئال غیر از مودریچ، هیچ کدام از بازیکنان در پست تخصصی خود
بازی نمی‌کنند؛ نه  خامس، نه ایسکو و نه کروس. نگاهی به پست این بازیکنان
در تیم‌های قبلی و تیمهای ملی بیاندازیم، بیشتر متوجه می‌شویم. در واقع
خرید این بازیکنان به واسطه درخشش در پست‌های تخصصی آنها بوده است، که در
آن تبدیل به ستاره شده‌اند. اما وقتی به رئال آمده و به واسطه قیمت زیاد
و فشار پرز، مربی مجبور به بازی دادن به آنهاست، به ناچار باید در پستی
غیرتخصصی بازی کنند که به وضح کارایی آنان کاهش پیدا می‌کند. نمونه واضح
کروس است که در دوره آنچلوتی به جای آلونسو خریداری شد، حال آنکه پست این
دو بازیکن فرق می‌کرد و کروس مجبور شد یک ط عقب‌تر بازی کند و در نتیجه
از روزهای خوب در تیم ملی و بایرن فاصله زیادی گرفت. نمونه دیگر خامس است
که تنها به دلیل به دست آوردن بازار امریکای جنوبی و چهره تبلیغاتی جذاب
خریداری شد و اینک با بازی در پست غیر تخصصی، به یک بازیکن معمولی و گم
شده در ترکیب تبدیل شده است. و همینطور در مورد ایسکو. چنین ترکیبی شاید
در بازیهای آسان، نقاط ضعف تیم را نشان ندهد، اما در بازیهای بزرگ مثل ال
کلاسیکو و دربی که در آنها خط هافبک رئال به کلی محو شده بود، ساختار
مریض و غلط تیم را نشان می‌دهد.
با این حال، به نظر می‌رسد مشکل اساسی‌تر در یک پست فوق‌العاده کلیدی
است، که رئال در طول 2 سال گذشته، با مشکل جدی در آن روبرو بوده است؛ پست
هافبک دفاعی تخصصی. در فصل دسیما، که رئال بازی های درخشانی ارائه داد،
آلونسو در این پست بهترین بازی‌ها را نمایش می‌داد، و دو هافبک دیگر یعنی
مودریچ و دیماریا با آزادی عمل زیاد در حمله و بازیسازی شرکت می‌کردند.
با رفتن آلونسو، عمل رئال در این پست با خلا بازیکن مواجه شد. آنچلوتی در
فصل دوم این مشکل را اینگونه حل کرد که از مودریچ به جای آلونسو استفاده
کرد، و کروس و خامس/ایسکو را در جلوی او قرار داد. موفقیت آنچلوتی در این
سیستم به دو عامل بستگی داشت: یکی تلاش بسیار برای جا انداختن این ترکیب
که به واسطه همدلی و اتحاد شکل گرفته در تیم صورت گرفت، و دیگری آمادگی
بالای خامس و ایسکو در فصل. این دو عامل در این فصل در رئال وجود نداشته
است. خامس و ایسکو در بدترین شرایط قرار دارند، و به واسطه شاهکارهای پرز
اتحاد از تیم رفته است. به علاوه باید بر این دو عامل عدم آمادگی کروس را
هم افزود.
حساسیت پستی که اینک مودریچ در آن بازی می‌کند به قدری است، که آنچلوتی
در فصل دوم که رئال بی جام ماند، گفت که عدم موفقیت رئال به خاطر مصدومیت
مودریچ بود. چراکه غیر از مودریچ رئال بازیکن تخصصی دیگری در این پست
نداشت. اما در این فص که مودریچ آماده است، بدشانسی رئال، از سه هافبک
دیگر است. خامس و ایسکو که در طول بازی محو هستند و کروس نیز این فصل از
روزهای خوبش به وضوح فاصله گرفته است. در این خط هافبک مودریچ باید جور
بقیه بازیکنان را هم بکشد که ممکن نیست. این نکته که مودریچ در حملات نقش
موثرتری دارد، و باید یک خط جلوتر بازی کند، به خوبی ضعف رئال در خرید
بازیکن تخصصی در خط هافبک دفاعی را مشخص می‌کند. ضعفی که امید می‌رفت در
این فصل جبران شود، که عملا نشد. اما نکته‌ای که باعث تعجب بیشتر می‌شود،
این است که بازکنی بسیار مهم در تیم وجود دارد، که در عین جوانی بیشترین
شایستگی را در قیاس با ایسکو، خامس وحتی کروس برای بازی‌کردن به عنوان
یار فیکس دارد؛ کاسمیرو. قدرت جنگندگی، توپ‌ربایی و تخریب بازی حریف که
مشخصات بارز کاسمیرو است، او را به بازیکنی تبدیل می‌سازد که رئال بیش از
همیشه به وجود او نیاز دارد. تعادلی که آنچلوتی همیشه از آن صحبت می‌کرد،
مطمئنا با کاسمیروی آماده به دست می‌آِید، اما افسوس که نه بنیتز و نه
حتی زیدان آن جرات و جسارت را ندارند که در مقابل خواست پرز بایستند و او
را در ترکیب قرار دهند. البته در این مقاله بیشتر به آسیب شناسی پست
هافبک دفاعی پرداختیم و نه سعی در حمایت از بازیکنی خاص. از این جهت که
حتی ممکن است که کاسمیرو بازی کند و نتواند وظایفش را به خوبی انجام دهد
و آن کارایی مورد نظر را نداشته باشد. بحث بر سر یک پست تخصصی است و نه
بازیکنی خاص.
بازیکنی تخصصی در این پست علاوه بر ایجاد و حفظ تعادل در تیم، مهمترین
رابط میان خط دفاع و فاز هجومی تیم خواهد بود. سوییچ بین دفاع و حمله بر
عهده این پست خواهد بود. علاوه بر این برای داشتن ساختار دفاعی نیرومند و
خط دفاعی مطمئن، مستلزم داشتن هافبک دفاعی تخصصی کلاس بالا دارد. ساختار
دفاعی تیم آنچلوتی در فصل دسیما که در اروپا از نظر دفاعی (خصوصا مقابل
بایرن) بسیار درخشان عمل می‌کرد، نمونه بارزی از نقش هافبک دفاعی در
عملکرد خط دفاع تیم می‌باشد.
اهمیت این پست را با نگاهی به ترکیب تیمهای دیگر به خوبی می‌توانیم
ببینیم. در چلسی جان اوبی میکل و نمانیا ماتیچ، در منچستر شواینی و
اشنایدرلین، در آرسنال  کوکلین، در سیتی توره و فرناندینیو، در لیورپول
لوکاس لیوا و آلن، در بایرن مونیخ  آلونسو و ویدال، در یوونتوس پوگبا و
استورارو، در پی‌اس‌جی، موتا و متوئیدی. در بارسلونا اما این موضوع بسیار
جالب توجه است. در بارسا بوسکتس این نقش را ایفا می‌کند که به باور اکثر
کارشناسان یکی از بهترین (اگر بهترین نباشد) های پست خود است و موتور
اصلی بارسلونا و جزو اثرگذارترین بازیکنان این تیم است. نکته جالب توجه
در مورد بازیکن جانشین اوست. ماسکرانو را که پست اصلی او نیز هافبک دفاعی
تخصصی است، به مرور در خط دفاع جای داده‌اند و با حفظ آمادگی او به واسطه
بازی کردن، جایگزین مطمئنی برای بوسکتس شده است.  چنانکه پیداست به واسطه
نقش مهم هافبک دفاعی در تیم، همه تیمهای بزرگ دنیا داری دو بازیکن تخصصی
در این پست هستند. اما در رئال نه تنها بازیکن اصلی تیم در این پست
(آلونسو) را به بایرن واگذار کردند، بلکه بازیکنی در سطح او برای تیم جذب
نکردند و سعی کردند با استفاده از بازیکنی غیر تخصصی این خلا را پر کنند.
حتی بازیکنی آینده دار مثل کاسمیرو را نیز با بی مهری، از ترکیب قرار
داده‌اند.
خلاصه آنکه، مهمترین نیاز تیم در تابستان آینده و در فصل نقل و انتقالات
علاوه بر مهاجم نوک، خرید در خط هافبک است و نه وینگر. هازارد و رویس
بازیکنان خوبی هستند اما رئال به آنها نیاز ندارد. خرید بازیکن در خط
هافبک مهمترین اولویت زیدان خواهد بود. اما بازیکنی تخصصی. نه به مانند
گذشته خرید یک بازیکن معروف و بازی گرفتن از آن در پستی غیر تخصصی.
بازیکنی مثل پوگبا بسیارمورد نیاز است. هافبکی قوی و تنومند با حفظ توپ
بالا و بازیسازی خلاق. با این حال باید دید که آیا این بار هم پرز با
خریدهای پر زرق و برق سعی در سرپوش گذاشتن بر ناکامی‌های خود دارد یا با
خریدهای عاقلانه، مانع از تسلط دوباره بارسلونا بر لالیگا و اروپا
می‌شود.

محمد سعیدی فر